هاشم معروف الحسني ( مترجم : حميد ترقى جاه )
194
سيرة المصطفى ( ص ) ( فارسي )
بود و عضباء شتر پيامبر بود شده با آن به مدينه گريخته بود . و برخى ديگر تصريح دارند كه پيامبر و اصحابش تمامى شتران را بازگرداندند و گروهى از مهاجمان را كشتند ، و اختلافها و نابسامانىهاى ديگر . ( 1 ) از بيشتر نوشتههاى سيره آشكار مىشود كه سلمة بن اكوع در اين زمينه نقش خوبى داشته است ، اما آنچه را برخى از سيرهها و كتابهاى تاريخ در اين زمينه مىگويند منابع ديگر تأييد نمىكنند و همانگونه كه يادآور شديم به افسانهها بيشتر شبيه است . ( 2 ) در تاريخ طبرى آمده است كه عكاشة بن محصن در اين غزوه به يكى از مهاجمان به نام ادبار رسيد . وى همراه پسرش بر يك شتر نشسته بودند . عكاشه نيزهاى به آنان مىزند كه هر دو را به يكديگر مىدوزد و به قتل مىرساند . شايد بازگشت اختلاف موجود در اين رويداد و حوادث ديگر به اين نكته باشد كه نگارش سيره بيش از هشتاد سال پس از وفات پيامبر ( ص ) انجام گرفت ، و نويسندگان آنها در آن مرحله به روايات تابعان و افراد غير عرب و ديگر كسانى تكيه كردند كه اخبار و رويدادهاى سيره را از نسلهاى پيشين خود نقل مىكردند و حافظه تنها وسيلهء نگهدارى آثار اسلام بوده است ، به استثناى بخش معدودى از نگاشتهها كه جز اندكى از آثار اسلامى را در بر نمىگرفته است . اين يكى از دلائل پيچيدگيهائى است كه برخى از معارف اسلام و روايات سيره و غزوههاى پيامبر را در ميان گرفته است . افزون بر اين بايد از نقش داستانپردازان و سازندگان احاديث و ديگران ياد نمود كه ما در مناسبتهاى گوناگون به آن اشاره كردهايم .